Το ΠΑΣΟΚ ιδρύθηκε από τον Ανδρέα Γ. Παπανδρέου στις 3 Σεπτεμβρίου 1974, αμέσως μετά από την επανόρθωση της Δημοκρατίας στη χώρα. Το τρίπτυχο που προσδιορίζει τον ιδεολογικό προσανατολισμό του, σύμφωνα με την ιδρυτική του διακήρυξη, είναι, εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση. Η δυναμική του νέου φορέα δεν ήταν την εποχή εκείνη άμεσα ορατή και η επιτυχής έκβαση του εγχειρήματος κάθε άλλο από παρά προκαθορισμένη ήταν. Η «αντιιμπεριαλιστική» τοποθέτηση της ιδρυτικής διακήρυξης, συνέδεσαν το ΠΑΣΟΚ, όσο κανέναν άλλο κομματικό φορέα, με τον κοινωνικό-πολιτικό ριζοσπαστισμό της εποχής. Συμμετέχει στις πρώτες εκλογές που διεξάγονται στην Ελλάδα, μετά την πτώση της Δικτατορίας, στις 17 Νοεμβρίου 1974, λαμβάνοντας ποσοστό 13,58%, εκλέγοντας 12 βουλευτές. Στην Κρήτη εξέλεξε έναν Βουλευτή, στον νομό Ηρακλείου, τον 55χρονο οικονομολόγο και αντιστασιακό Γεώργιο Ψαρράκη, λαμβάνοντας ποσοστό 16,60%.